Veelgestelde vragen

Hieronder worden de volgende vragen beantwoord:

1) Wat betekenen de letters ZOA?
2) Aan wie verlenen jullie hulp en wat is jullie visie daarop?
3) In welke landen vindt de noodhulp nu plaats?
4) Verlenen jullie alleen hulp aan christenen?
5) Zijn jullie aangesloten bij SHO?
6) Waarom noodhulpacties van een christelijke organisatie steunen?
7) Doet ZOA ook aan zending?
8) Hebben jullie behoefte aan goederen, zoals kleding en voedsel?
9) Ik wil praktisch gaan helpen in de getroffen gebieden, hoe kan ik mij aanmelden?
10) En zouden jullie niet een vrijwilligersleger kunnen opzetten? Er zijn zoveel mensen die zich best een of twee weken beschikbaar zouden willen stellen. (vraag van mevrouw A.B. uit Hoofddorp)
11) Hoeveel cent van elke euro wordt gebruikt voor ZOA’s doelstelling?
12) Kan ZOA al het ontvangen geld wel goed besteden, het is zoveel? AZG riep al op om te stoppen met geven.
13)  Hoe wil ZOA al het geld eigenlijk gaan besteden?
14) Krijgt ZOA ook geld van bijvoorbeeld overheden?
15) Worden er overheadkosten ingehouden op de noodhulpgelden?
16) Vraag van diaconie in W: Afgelopen zondag hebben wij een collecte voor de noodhulp gehouden. Als wij dat geld overmaken naar gironummer 550, krijgt Woord en Daad dan ook de helft of dienen we het geld zelf te verdelen? Jullie adverteren overal met twee gironummers, maar betekent dat automatisch dat de gelden dan verdeeld worden?
17) ,,Wij hebben direct na de ramp jullie gemachtigd om geld te incasseren. Waarom is dat nog niet gebeurd, want de nood is groot en wij willen snel ons steentje bijdragen?” (vraag donateurs).
18) Wordt het extra personeel wat ZOA inzet, betaald van de noodhulpopbrengsten? Zo niet, waaruit dan wel?

1) Wat betekenen de letters ZOA?
De letters ZOA betekenen Zuid-Oost Azië, het werkgebied waar ZOA haar werk begon in de zeventiger jaren. Inmiddels werkt de organisatie ook in veel landen in Afrika. ZOA-Vluchtelingenzorg is nu de eigennaam van de organisatie, maar de letters Z  O A dekken dus niet meer de lading. Toevalligerwijs bij deze noodhulpactie weer wel.

2) Aan wie verlenen jullie hulp en wat is jullie visie daarop?
Wij verlenen wereldwijd hulp aan vluchtelingen, ontheemden en slachtoffers van rampen. Van noodhulp tot en met wederopbouw. ZOA’s werkwijze is om trouw te blijven aan de doelgroep, en niet te vertrekken als slechts de eerste nood is gelenigd, tenzij verdere voortgang van de hulp door een andere organisatie is gewaarborgd. In de getroffen werkgebieden op Sri Lanka zal de organisatie uitgebreid betrokken zijn bij de wederopbouw. Psychosociale hulpverlening is daarbij een belangrijk onderdeel. Verder is het van belang dat drinkwatervoorzieningen, huizen en scholen worden hersteld en dat mensen weer kunnen voorzien in hun eigen levensonderhoud. Gemiddeld blijft de organisatie zeven tot twaalf jaar aanwezig in een werkgebied; op Sri Lanka zijn we nu tien jaar bezig met noodhulp en wederopbouw. We blijven zeker nog een aantal jaar in dit land.
ZOA werkt ernaar toe dat hulpbehoevenden zo snel mogelijk weer zelfredzaam zijn. Samen met de vluchtelingen en ontheemden pakt de organisatie de wederopbouw aan. In het veld wordt veel gedaan met lokale en internationale hulporganisaties, evenals zoveel mogelijk met overheden. Het geld dat wij ontvangen is nodig en kunnen we goed gebruiken, voor noodhulp en straks de wederopbouw. Alleen al in onze werkgebieden zijn 34.000 families ontheemd en die hebben allemaal tijdelijke huisjes nodig. Lees meer over de besteding van het geld bij vraag 10 – 14.

3) In welke landen vindt de noodhulp nu plaats?
ZOA voert deze noodhulpactie samen met Woord en Daad. Beide organisaties zijn vertegenwoordigd op Sri Lanka. Woord en Daad werkt ook in India.

4) Verlenen jullie alleen hulp aan christenen?
Nee, ZOA maakt geen onderscheid naar ras, geloof, sexe, geaardheid of politieke standpunten.

5) Zijn jullie aangesloten bij SHO?
Nee, ZOA is niet aangesloten bij SHO. Met de partners van ons samenwerkingsverband Prisma – een overkoepelende organisatie van diverse reformatorische en evangelische hulporganisatie – is diverse malen een aanvraag ingediend en deze is eveneens diverse malen afgewezen. Het belangrijkste argument hebben zij in een brief van 31 maart 2003 als volgt geformuleerd:
,,De bij Prisma aangesloten organisatie verlenen structurele hulp waarbij het uitdragen van de christelijke boodschap een aspect van de hulpverlening is. Er bestaat duidelijk een beeld bij het Nederlandse publiek dat Prisma en de bij Prisma aangesloten organisaties een uitgesproken christelijk karakter hebben. Dat dit in de noodhulpactiviteiten van de bij Prisma aangesloten organisaties geen rol speelt, is naar onze mening niet duidelijk te onderscheiden door het Nederlandse publiek.
Zoals u weet staat de SHO een puur neutrale hulpverlening voor waarbij geen onderscheid wordt gemaakt naar ras, geloof, politiek standpunt, sexe en geaardheid. De SHO kan daarom geen instrument zijn voor het uitdragen van wat voor overtuiging dan ook.”
SHO is een consortium van negen gerenommeerde organisaties die besloten hebben samen te adverteren. Daarnaast zijn er nog vele andere hulporganisatie die direct bij de ramp betrokken zijn. ZOA vindt samenwerking belangrijk; daarom is zij een strategische samenwerking aangegaan met Woord en Daad. Niet alleen op het gebied van fondsenwerving, maar ook op het gebied van uitvoering in het veld.
Ook in onze projectlanden werken we veel samen met diverse organisaties opdat de hulp ter plekke goed wordt gecoördineerd.

Onlangs heeft SHO bekendgemaakt dat 10% van de opbrengst ook naar andere organisaties zal gaan die werken in het rampgebied. ZOA heeft een projectvoorstel ingediend en zal 1 miljoen euro krijgen van SHO voor dit doel.

6) Waarom noodhulpacties van een christelijke organisatie steunen?
Otto Kamsteeg, hoofd Fondsenwerving & Voorlichting van ZOA:
,,Wij verlenen hulp vanuit een christelijke motivatie en overtuiging. We hopen ook een getuigenis te zijn en tekenen van hoop te geven. Christenen in Nederland willen handen en voeten geven aan hun geloof, maar niet iedereen kan naar Azië of Afrika reizen. Daarom vertegenwoordigen wij hen. Het is belangrijk een achterban te hebben die ons werk draagt. De mensen in het veld – en onze doelgroep, de vluchtelingen – ervaren dat als steun. Het is geweldig om ze te kunnen berichten dat in veel kerken voor hen wordt gebeden. Omdat ZOA zelf operationeel is in de projectlanden, kunnen wij ook altijd snel hulp verlenen.
Giften aan de SHO zijn trouwens  ook geweldig, alles wat de slachtoffers in Azië kan helpen is welkom.”

7) Doet ZOA ook aan zending?
Nee, ZOA is een humanitaire hulporganisatie, en onderneemt geen zendingsactiviteiten. Wij doen ons werk vanuit een christelijke motivatie en geloven dat we met onze aanwezigheid tekenen van hoop en Gods liefde tonen.

8) Hebben jullie behoefte aan goederen, zoals kleding en voedsel?
ZOA is er geen voorstander van om goederen naar de noodhulpgebieden te sturen. Spullen die nodig zijn, worden ter plekke ingekocht. Wij hebben daar reeds uitgebreide inkoop- en distributienetwerken voor. Goederen ter plekke kopen is meestal goedkoper dan het vanuit het Westen te laten overkomen. Bovendien wordt met de aankoop de lokale economie geholpen en daar is de lokale bevolking mee gebaat. Voor medicijnen en specifieke communicatieapparatuur maken we soms een uitzondering.
Op dit moment zijn de getroffen landen en ZOA – hoe banaal het ook klinkt – het meest gebaat bij geld. Dit geld wordt aangewend voor de noodhulp nu en de wederopbouw.

9) Ik wil praktisch gaan helpen in de getroffen gebieden, hoe kan ik mij aanmelden?
Op dit moment krijgt ZOA veel telefoontjes en mailtjes van mensen die willen helpen. Dat is hartverwarmend! Toch hebben wij op dit moment geen extra hulp nodig in de door ons getroffen werkgebieden (Sri Lanka). Er zitten 150 lokale ZOA-medewerkers die volop bezig zijn met noodhulp. Zij spreken de taal en kennen de lokale situatie het beste. Bovendien hebben zij veel ervaring met noodhulp omdat Sri Lanka regelmatig door overstromingen wordt getroffen. Daarnaast is de Sri Lankaanse bevolking zelf behulpzaam en betrokken, hoe arm men ook is. Ook is een gespecialiseerde groep van acht noodhulpwerkers uit ons Short Term Workers-team onderweg naar de getroffen gebieden, evenals een team van de organisatie Medair met wie wij veel samenwerken.
Kortom, op dit moment heeft ZOA geen extra hulp nodig in verband met de zeebeving. Wilt u helpen, dan stellen wij voor dat u in uw eigen omgeving een spaaractie houdt voor de noodhulpactie. Informatie over de noodhulp mag u zo van de website overnemen.
Heeft u uitgebreide ervaring op het gebied van noodhulp, logistiek, een medische achtergrond, hoogwaardige ICT-kennis e.d.? U kunt overwegen om zich voor de toekomst aan te melden voor het Short Term Workers-team. Vul hiervoor het Engelstalige applicationform in met vermelding van ‘aanmelding ST W-team. Van onze medewerkers verwachten wij dat zij overtuigd christen zijn en actief lid van een protestants christelijke kerk of gemeente.

10) En zouden jullie niet een vrijwilligersleger kunnen opzetten? Er zijn zoveel mensen die zich best een of twee weken beschikbaar zouden willen stellen. (vraag van mevrouw A.B. uit Hoofddorp)
Bedankt voor uw reactie en betrokkenheid. Er zitten verschillende kanten aan uw vraag. Wij vinden de aanbiedingen van praktische hulp hartverwarmend. In die zin is uw betrokkenheid – en die van vele anderen die willen helpen – een bemoediging.
Maar het verlenen van noodhulp, inclusief de activiteiten die u noemt (redactie: bergen van lichamen en puinruimen), is echt gespecialiseerd werk. Onze teams in de projectlanden hebben daar ruime ervaring mee. Bovendien hebben we een Short Term Workers-team (STW) achter de hand. Dit zijn Nederlanders die in tijden van nood onze medewerkers extra bij kunnen staan en die hiervoor vrij krijgen van hun eigen werkgever. Ook hier geldt dat het mensen zijn met veel ervaring in het veld en die bij wijze van spreken aan een woord genoeg hebben en alle ins en outs kennen met betrekking tot:
* hoe om te gaan met de slachtoffers en de doelgroep
* hoe op een zodanige wijze hulp te verlenen dat de doelgroep zelf geactiveerd wordt
* zij kennen de procedures, administratieve verwerking en Code of Conduct zoals die vanuit de organisatie en vanuit internationale donoren worden geëist (kwaliteitsbewaking, financiële controle)
* en bovendien kennen zij alle netwerken en spreken ze meestal de taal.

De teams in de projectlanden, aangevuld met onze eigen STW’ers, zijn op elkaar ingespeeld. Een vrijwilligersleger zou de effectiviteit van de hulpverlening eerder belemmeren dan bevorderen, hoe goedbedoeld ook.

Bovendien zijn er ook vaak risico’s aan het werk verbonden, zowel gezondheidsrisico’s als veiligheidsrisico’s omdat wij in moeilijke gebieden werken.
Daarnaast accepteren lang niet alle overheden zomaar Westerlingen op hun grondgebied voor dit soort hulpacties en laten ze meestal alleen zeer gespecialiseerde hulpverleners toe van organisaties die zij een vergunning hebben verleend.
Nationale overheden moeten eveneens ter plekke hun verantwoordelijkheid nemen bij dit soort rampen.

Als er extra mankracht nodig is, hebben hulporganisaties altijd de snelle mogelijkheid om tijdelijk capabele lokale mensen in te huren. Met name op Sri Lanka is het onderwijsniveau op een behoorlijk peil. Daarmee hebben  mensen in Sri Lanka kortstondig een broodwinning. Bovendien is deze benadering vele malen goedkoper dan de logistieke kosten die een vrijwilligersoperatie met zich mee zou brengen.
Kortom, wij zijn geen voorstander van een vrijwilligersleger.

11) Hoeveel cent van elke euro wordt gebruikt voor ZOA’s doelstelling?
Onafhankelijk, en voor ieder toegankelijk onderzoek, beschikbaar via de website www.geef.nl geeft aan dat ZOA in de jaren ’97 – ’03 gemiddeld 93,5 % van de inkomsten aan de doelstelling besteedde.

12) Kan ZOA al het ontvangen geld wel goed besteden, het is zoveel? AZG riep al op om te stoppen met geven.
Ja, ZOA kan uw financiele steun goed gebruiken. De omvang van de ramp is enorm. Veel geld is nodig om de eerste opvang van mensen mogelijk te maken. Veel meer geld is echter nodig voor de wederopbouwactiviteiten die zo spoedig mogelijk beginnen en nog jaren zullen duren. Geld dat nu binnenkomt bij ZOA, zal dus ook gebruikt worden voor die wederopbouw .

13)  Hoe wil ZOA al het geld eigenlijk gaan besteden?
Hulpprogramma’s kennen over het algemeen verschillende fases: de noodhulp, het helpen overleven van mensen en vervolgens de wederopbouw. Op Sri Lanka (en ook in andere projectlanden) lopen deze fases soms door elkaar, omdat het eiland regelmatig wordt getroffen door overstromingen en hevige regenval. ZOA pakt hulpprogramma’s integraal aan, zeker in de wederopbouwfase. Dit betekent dat wij diverse projecten min of meer gelijktijdig uitvoeren in onze werkgebieden. Zoals projecten op het gebied van psychosociale hulpverlening, huizenbouw, inkomens genererende projecten, onderwijs en gezondheidszorg. De organisatie werkt ernaar toe dat mensen uit de doelgroep weer zo snel mogelijk zelfstandig  kunnen bouwen aan een menswaardig bestaan. Feitelijk zal ZOA-Sri Lanka haar hulpprogramma’s voortzetten, alleen op veel grotere schaal als gevolg van deze ramp.

14) Krijgt ZOA ook geld van bijvoorbeeld overheden?
Ja, naast het geld dat ZOA van particulieren ontvangt, probeert ZOA ook gelden te verkrijgen van overheden. Zo hebben we reeds toezeggingen gekregen van enkele honderduizenden euro’s van het Ministerie van Buitenlandse Zaken en van ECHO, de hulpafdeling van de Europese Unie. ZOA heeft ruime ervaring met het werven van fondsen bij nationale en internationale overheden. Al deze gelden worden helder verantwoord in onze jaarverslagen.

15) Worden er overheadkosten ingehouden op de noodhulpgelden?
Van de noodhulpgelden wordt in eerste instantie 20% ingehouden voor de noodhulpreservepot. Dit geld is niet voor overheadkosten, maar bedoeld om een buffer op te bouwen zodat we direct geld beschikbaar hebben bij grote rampen en de hulpverlening dus niet op de fondsenwerving wacht. Als de inkomsten voor de noodhulp eenmaal binnenkomen, loopt deze pot dus weer vol. Dankzij deze werkwijze, die door veel noodhulporganisaties wordt toegepast, waren wij in staat om de dag na de ramp al € 475.000,00 over te maken naar Sri Lanka voor de aanschaf en het transport van de eerste noodhulpartikelen. Van de binnengekomen noodhulpgelden worden wel de werkelijke fondsenwervingskosten ingehouden voor de specifieke noodhulpactie . Bij deze ramp is dat bijzonder laag, naar verwachting enkele procenten.
Van de noodhulpgelden worden voorts de coordinatie van de noodhulpactie en de inzet van extra medewerkers gefinancierd. Kantoorkosten, directeurssalaris en de administratie vallen hier buiten.

16) Vraag van diaconie in W: Afgelopen zondag hebben wij een collecte voor de noodhulp gehouden. Als wij dat geld overmaken naar gironummer 550, krijgt Woord en Daad dan ook de helft of dienen we het geld zelf te verdelen? Jullie adverteren overal met twee gironummers, maar betekent dat automatisch dat de gelden dan verdeeld worden?
Geld dat op giro 550 binnenkomt is voor ZOA. Geld dat gestort wordt op het andere rekeningnummer is voor Woord en Daad. Zo liggen de afspraken tussen de beide organisaties. Wij voeren gezamenlijk een fondsenwervende actie omdat dit geld scheelt in bijvoorbeeld advertentiekosten en de kosten van porti (brief aan kerken). Op deze manier houden we de overhead zo laag mogelijk. In de praktijk werken beide organisaties ook veel samen. Kortom, u moet zelf het geld verdelen, indien u dat wenst.

17) ,,Wij hebben direct na de ramp jullie gemachtigd om geld te incasseren. Waarom is dat nog niet gebeurd, want de nood is groot en wij willen snel ons steentje bijdragen?” (vraag donateurs).
ZOA heeft direct na de ramp geld overgemaakt naar ons kantoor in Colombo, zodat de noodhulp niet op de fondsenwerving wacht en er direct actie kon worden ondernomen. Deze werkwijze wordt bij rampen door vele hulporganisaties gehanteerd. Kortom, noodhulp vond direct plaats. De reden waarom wij nog niet konden incasseren, is dat de verwerking van de honderden toezegingen van giften, tijd kost omdat dit secuur door onze administratie moet worden verwerkt. ZOA krijgt hierbij assistentie van een viertal opgeroepen vrijwilligers. Zij doen hun uiterste best alles zo snel mogelijk te laten verlopen. Maar u kunt ervan overtuigd zijn dat de noodhulp reeds in volle gang is.
Giften die rechtsstreeks gestort worden op giro 550 en die wij via overschrijvingskaarten binnenkregen, zijn uiteraard direct beschikbaar.

18) Wordt het extra personeel wat ZOA inzet, betaald van de noodhulpopbrengsten? Zo niet, waaruit dan wel?
Bij extra inzet tijdens noodhulpacties gaat het vaak om Short-Term-Workers, professionele kortverbanders, met wie ZOA contact heeft. Zij worden meestal betaald uit de noodhulpgelden, omdat zij ook in dat kader tijdelijk worden aangesteld. Soms zijn donoren bereid hieraan mee te betalen.